đàn chay
Định nghĩa
- Danh từ:
- Bàn thờ dựng lên để làm lễ cầu siêu cho người chết (theo nghi thức Phật giáo): "đàn chay" chỉ một không gian thiêng liêng, thường là bàn thờ tạm thời, được trang trí bằng hoa quả, đồ chay, và các vật phẩm tôn giáo, nhằm mục đích tổ chức nghi lễ cầu nguyện cho linh hồn người đã khuất được siêu thoát.
- Nghi lễ cầu siêu bằng đồ chay: "đàn chay" cũng có thể ám chỉ toàn bộ buổi lễ cầu siêu, nơi các tăng ni, phật tử tụng kinh, niệm Phật, và thực hiện các nghi thức tâm linh.
Ví dụ sử dụng
- Danh từ:
- Gia đình lập một đàn chay để cầu siêu cho ông bà. (Gia đình dựng bàn thờ và làm lễ cầu nguyện cho linh hồn ông bà.)
- Đàn chay được trang trí bằng hoa sen và trái cây tươi. (Bàn thờ cầu siêu được bày biện với hoa sen và trái cây tươi.)
Các cách sử dụng nâng cao
"lập đàn chay": hành động dựng bàn thờ và tổ chức nghi lễ cầu siêu.
- Người dân trong làng cùng nhau lập đàn chay cho các liệt sĩ. (Mọi người cùng dựng bàn thờ và làm lễ cầu siêu cho các liệt sĩ.)
"đàn chay cầu siêu": cụm từ nhấn mạnh mục đích tâm linh của đàn chay.
- Chùa tổ chức đàn chay cầu siêu cho các nạn nhân thiên tai. (Chùa làm lễ cầu nguyện cho các nạn nhân thiên tai.)
Biến thể và từ gần giống
Đàn tế (danh từ): bàn thờ dùng trong các nghi lễ truyền thống, thường có đồ mặn — khác với "đàn chay" dùng đồ chay.
- Đàn tế trời được dựng ở sân đình. (Bàn thờ trời được dựng ở sân đình.)
Chay tịnh (tính từ): liên quan đến việc ăn uống thanh đạm, không thịt cá — một phần của nghi thức "đàn chay".
- Thức ăn trong đàn chay đều là đồ chay tịnh. (Đồ ăn trên bàn thờ cầu siêu đều là đồ chay.)
Từ đồng nghĩa
- Bàn thờ cầu siêu: bàn thờ dùng để cầu nguyện cho người chết.
- Đàn tràng (từ Hán Việt): không gian thiêng liêng cho các nghi lễ Phật giáo, bao gồm cả cầu siêu.
Thành ngữ liên quan
- Đàn chay đàn kép: cụm từ chỉ các nghi lễ Phật giáo, trong đó "đàn chay" là lễ cầu siêu bằng đồ chay, "đàn kép" là lễ có đồ mặn.
- Chùa thường tổ chức đàn chay đàn kép vào các dịp lễ lớn. (Chùa thường làm các nghi lễ cầu siêu cả chay lẫn mặn vào các dịp lễ lớn.)